Miłosław oraz Winna Góra to dwa najważniejsze punkty na mapie historyczno-turystycznej powiatu wrzesińskiego, położone zaledwie kilkanaście kilometrów na południe od Wrześni. Taka trasa stanowi idealny cel na kilkugodzinną wycieczkę samochodową lub całodzienną wyprawę rowerową, łącząc kontakt z naturą, zabytkową architekturę rezydencjonalną oraz fascynujące opowieści o wybitnych postaciach polskiej kultury i wojskowości.
Miłosław – literacka i powstańcza stolica południa powiatu
Miłosław leży około 16 kilometrów od Wrześni i jest miastem o bogatych tradycjach patriotycznych oraz kulturalnych. Głównym punktem każdej wizyty jest tutejszy zespół pałacowo-parkowy, który w XIX wieku stanowił jeden z najważniejszych ośrodków polskiego życia intelektualnego pod zaborem pruskim.
Pałac Kościelskich i park krajobrazowy
Dawna rezydencja rodu Kościelskich to okazały gmach wzniesiony na początku XIX wieku i przebudowany w stylu neorenesansowym. Majątek w Miłosławiu gościł wybitne osobistości, w tym Henryka Sienkiewicza, Władysława Reymonta, Lucjana Rydla czy Juliana Fałata. Wokół pałacu rozciąga się rozległy, ponad 30-hektarowy park krajobrazowy w stylu angielskim, z malowniczymi stawami, kanałami wodnymi i pomnikowymi dębami.
Pierwszy w Polsce pomnik Juliusza Słowackiego
Spacerując parkowymi alejami w Miłosławiu, trafimy na obiekt o znaczeniu ogólnokrajowym – pierwszy na ziemiach polskich pomnik Juliusza Słowackiego, odsłonięty w 1899 roku z inicjatywy Józefa Kościelskiego. Odsłonięcie monumentu, dłuta Władysława Marcinkowskiego, przerodziło się wówczas w wielką manifestację patriotyczną, w której udział wziął m.in. Henryk Sienkiewicz.
Ślady Wiosny Ludów i Bitwy pod Miłosławiem
Miłosław zapisał się w historii także militarnie. To tutaj 30 kwietnia 1848 roku rozegrała się największa bitwa powstania wielkopolskiego (Wiosny Ludów), w której powstańcy pod dowództwem Ludwika Mierosławskiego odnieśli zwycięstwo nad wojskami pruskimi. Pamiątki tamtych wydarzeń odnajdziemy przy zabytkowym kościele św. Jakuba Większego oraz na lokalnym cmentarzu, gdzie spoczywają polegli bohaterowie.
Winna Góra – ziemia generała Jana Henryka Dąbrowskiego
Kontynuując wycieczkę z Miłosławia, po przejechaniu zaledwie 5 kilometrów na południowy wschód docieramy do Winnej Góry. Ta niewielka miejscowość kryje dziedzictwo twórcy Legionów Polskich we Włoszech – generała Jana Henryka Dąbrowskiego.
Pałac Dąbrowskiego i centrum pamięci
Majątek w Winnej Górze został podarowany generałowi Dąbrowskiemu przez cesarza Napoleona Bonaparte w 1807 roku. Generał spędził tu ostatnie lata swojego życia, gromadząc pamiątki wojskowe i narodowe. Obecny neoklasycystyczny pałac, wzniesiony na początku XX wieku na miejscu dawnego dworu, mieści ekspozycję muzealną poświęconą generałowi oraz postaciom związanym z polskim hymnem narodowym. Budynek otacza urokliwy park z wiekowym drzewostanem i stawem.
Kościół św. Michała Archanioła i kaplica grobowa
Tuż obok pałacu wznosi się zabytkowy kościół parafialny. W dobudowanej do niego neobarokowej kaplicy znajduje się sarkofag generała Jana Henryka Dąbrowskiego. To unikalne miejsce w powiecie wrzesińskim, które przypomina o bezpośrednim związku naszego regionu z najważniejszymi kartami historii Polski.
Jak zaplanować wycieczkę z Wrześni? Wskazówki praktyczne
Wyprawę szlakiem Miłosławia i Winnej Góry można z łatwością zorganizować w jedno popołudnie lub poświęcić na nią cały wolny dzień:
- Dojazd samochodem: Z Wrześni kierujemy się drogą krajową nr 15 lub trasą przez Grzybowo i Bierzglin wprost do Miłosławia (ok. 15–20 minut). Z Miłosławia do Winnej Góry prowadzi lokalna droga przez Bugaj.
- Trasa rowerowa: Wycieczka rowerowa z Wrześni to dystans około 40–45 km w obie strony. Najlepiej wybrać spokojniejsze drogi asfaltowe prowadzące przez Kaczanowo, Biechowo (warto rzucić okiem na tamtejsze sanktuarium) i dalej do Miłosławia.
- Czas zwiedzania: Na spokojny spacer po parku w Miłosławiu, obejrzenie pomnika Słowackiego oraz zwiedzenie otoczenia pałacu i kościoła w Winnej Górze warto zarezerwować od 3 do 4 godzin.
- Dla kogo: Trasa jest w pełni bezpieczna i dostępna dla rodzin z dziećmi, seniorów oraz miłośników fotografii przyrodniczej i architektury.
Wizyta w Miłosławiu i Winnej Górze to dowód na to, że mieszkańcy Wrześni nie muszą wyjeżdżać daleko, aby obcować z wielką historią i zachwycającą wielkopolską przyrodą.